آنکس که عاجز از خلق لحظه هاست معلول است

خانه‌نشینی معلولان ممنوع!
نسرین کاری- یکی از چالش های امروز جوانان ایرانی به ویژه  در سال های اخیر اشتغال است هرچند بیکاری و اشتغال دغدغه همه جوانان است اما  دل مشغولی های مضاعف تری برای افراد معلول جامعه ایجاد کرده است. همانطور كه يك فرد سالم براي گذران زندگي و امرار معاش خود نيازمند شغل و راهي براي كسب درآمد و مايحتاج زندگي دارد است.  معلول نيز از اين قائده مستثني نيست که با توجه به مشکلات پیش روی اشتغال معلولان، افراد داراي معلوليت با چالش‌هاي جديد براي داشتن زندگي مستقل روبرو هستند که در صورت نداشتن اشتغالي پايدار نمي‌توان انتظار داشت مسائل فرهنگي جامعه در برخورد با معلولان اصلاح شود.
اشتغال، چالشی که برخی معلولان را با مشکل مواجه کرده استبر اساس آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 95، خراسان جنوبی 769 هزار نفر جمعیت دارد، که با وجود چهار درصد جمعیت معلول در هر جامعه ای می توان به ابعاد و عمق مشکل خانواده ها، برنامه ریزان اجتماعی و دست اندر کاران ذی ربط با این مشکل پی برد. شاید زیر پوشش قرار دادن تمام معلولان با توجه به محدودیت منابع مالی سازمان ها و نهادهای حامی افراد نیازمند،امکان پذیر نباشد اما، نمی توان نسبت به آموزش، مسکن ، اشتغال، ورزش و نیازهای روحی معلولان بی تفاوت بود.اکنون شماری از خانواده های دارای فرزند معلول با استفاده از توان مالی نیاز به بخشی از کمک های حمایتی دولتی ندارند، اما وجود بسترهای لازم برای آموزش، ورزش، درمان، مشاوره و ... برای فرزند معلول آنها ضروری است.هم اکنون تعدادی از خانواده ها به دلیل بالا بودن هزینه ها، تورم یا بیکاری نیازمند دریافت کمک یا تحت پوشش قرار گرفتن واحدهای ارایه دهنده خدمات اجتماعی هستند.استخدام معلولان در بند وعده و وعیدهای بی جوابیکی  دیگر از معلولان استان  عنوان می کند: برای استخدام معلولان سازمان بهزیستی به تنهایی نمی‌تواند کاری از پیش ببرد و باید همه دستگاه های اجرایی در زمینه اشتغال افراد معلول با بهزیستی همکاری کنند. زهرا  با انتقاد بر اینکه قانون ماده ۱۶ حمایت از افراد دارای معلولیت گرفته تا قوانین مربوط به بازنشستگی واشتغال معلولین، همگی دربندهای تشریفاتی قابلیت اجرا ولی در قسمت‌های عملی به وعده و وعید خلاصه می‌شوند.جامعه به توانمندی های معلولان اعتماد ندارد“سجاد”  معلول جسمی حرکتی می گوید: فرقی بین آرزوهای معلول و آدم غیر معلول نیست، اما بسیاری فکر می کنند چون معلولان محدودیت دارند نباید به مواردی چون ازدواج، اشتغال و تحصیل فکر کنند. وی که فارغ التحصیل کارشناسی ارشد  زبان انگلیسی است، می افزاید: معلولان هم دوست دارند، درس بخوانند تحصیلات عالیه و مهارت هایی چون زبان انگلیسی و کامپیوتر بیاموزند اما  متاسفانه شرایط برایشان مهیا نیست و  محیط شهر برای رفت و آمد آنها مناسب سازی نشده است. وی  با اعتقاد به این که در جامعه کسی توانایی معلول را قبول ندارد و توانمندی معلول فقط یک شعار است، اضافه می کند: در بیشتر موارد دیده می شود که جامعه معلولان را به تحصیل و آموزش تشویق می کند اما در عمل و برای دادن شغل با برچسب معلولیت آن ها را به حاشیه می راند.نداشتن آینده شغلی از عوامل انزوای معلولانوی نداشتن آینده شغلی را از عوامل انزوای معلولان عنوان و می گوید: هرچند الان وضع شغلی در اجتماع طوری است که برای افردِ غیرمعلول هم شغل نیست؛ ولی معلولانی که با محدودیت ها و  نبود مناسب سازی تحصیل کرده اند توقع دارند در زمینه اشتغال به آنها اعتماد شود. وی با بیان اینکه محروم بودن از تحصیل و اشتغال به موجب معلولیت بی عدالتی است، ادامه می دهد: با این وضع و مشکلات موجود معلول باید قید تحصیل و آموزش را بزند و هزینه تحصیل را برای کسب و کار خرج کند.سجاد با تاکید بر اینکه وضع شهرهای کوچک مثل بیرجند بدتر هم است می افزاید: قانون سه درصد اشتغال معلولان اجرا نمی شود  و حتی از معلولان تحصیل کرده برای منشی گری، اپراتوری و کارهای کامپیوتری و تایپ هم در اداره ها  استفاده نمی شود.وی با انتقاد از اعتماد نداشتن به توانایی معلولان از سوی جامعه، اظهار می کند: بسیاری از شغل ها نیازمند توان فیزیکی نیست بلکه توان ذهنی و فکری را می طلبد معلولیت بهانه ای است تا از ظرفیت ویژه  معلولان استفاده نشود.ضمانتی برای اشتغال معلولان تحصیل کرده وجود نداردمریم  نیز یکی دیگر از معلولین جسمی حرکتی است که با توجه به مشکلات و محدودیت ها ادامه تحصیل را انتخاب کرده است.وی می گوید: من به خاطر علاقه تحصیل را ادامه داده ام، اما با توجه به شرایط موجود هیچ امیدی به بهره برداری از مدرک و تحصیل خود در راستای اشتغال ندارم. این دانشجوی رشته هنر می افزاید: من خیلی از بچه های معلول را می شناسم که تحصیلات و استعدادهای گوناگون در زمینه های هنری و ورزشی دارند اما نادیده گرفته می شوند. مریم با بیان اینکه معلولان به دلیل نداشتن شغل مناسب از بسیاری از تسهیلات محرومند، اضافه می کند: قطعا وقتی معلول شغل نداشته باشد نمی تواند وام بگیرد، نمی تواند مسکن داشته باشد و حتی ازدواج کند. وی می گوید: اینکه کارفرمایان علاقه ای به استخدام افراد معلول ندارند طبیعی است زیرا افراد غیرمعلول با 30 سال کار بازنشسته می شوند اما معلولان با 20 سال باید بازنشسته شوند.مریم با اشاره به مستمری ماهیانه بهزیستی به معلولان، به مسئولان  پیشنهاد می کند: کاش سازمان بهزیستی به جای مستمری کارخانه یا کارگاهی برای معلولان ترتیب می داد تا معلولان درآمدی ثابت داشته باشند و از مزایایی چون بیمه و بازنشستگی برخوردار شوند.وی می گوید: معلولان به دلیل نداشتن شغل و استقلال مالی همیشه نگران تنهایی و از دست دادن خانواده هایشان هستند.وعده های که استانداران گذشته داده اند و بی جواب ماند! 28 آذر 94  وجه ا... خدمتگزار در گردهمایی بزرگ معلولان خراسان جنوبی، اظهار کرد: در جامعه اقشار فراوانی وجود دارند که یکی از این اقشاری که باید به آنها توجه داشته باشیم جامعه معلولان است. وی افزود: معلولان دارای قابلیت‌های فراوانی هستند که در اولویت انسان‌های دارای اعتماد به نفس بوده و براساس اراده، توان، ظرفیت، قابلیت، اعتماد و باوری که دارند با مشکلات مبارزه می‌کنند. خدمتگزار بیان کرد: درصدی از مردم هر جامعه از معلولیت‌های جسمی و حرکتی رنج می‌برند که باید در این راستا همه اقشار جامعه حتما بخشی از وقت خود را در حوزه بهزیستی و کمک به معلولان بگذارند. استاندار  خراسان جنوبی گفت:اقشار مختلف در جامعه باید تمام توانمندی‌ها و وقت خود را برای افراد معلول و کسانی که نیاز دارند بگذارند و در کنار و همراه‌ آنها باشند زیرا آن‌ها انسان‌های بزرگ و ارزشمندی هستند که براساس شرایط جامعه و گاهی بر اثر یک اتفاق و تصادف دچار معلولیت شده‌اند.استخدام معلولان حرف های عوام فریبانه16 آذر 95  هم استاندار خراسان جنوبی به مناسبت هفته معلولان بیان کرد: مردم ایران اسلامی الگوی واقعی کمک به هم نوعان خصوصاً معلولان عزیز در دنیا هستند. سیدعلی اکبر پرویزی، اشتغال را یکی از خواسته های معلولان دانست و افزود: برخی به لحاظ سیاسی حرف‌های عوام فریبی می زنند اما در سه سال گذشته استخدام دولتی تقریبا صفر بوده است. پرویزی، بر اشتغال مددجویان تحت پوشش بهزیستی تاکید  کرد وافزود: با توجه به محدودیت استخدام در دستگاه های دولتی مسئولان ذی ربط می بایست روش های جدیدتری را برای ایجاد اشتغال برای این عزیزان در نظر گرفته و بکار گیرند. استاندار خراسان جنوبی بیان کرد: دولت گذشته در مجموع 560 هزار نفر وارد مجموعه اداری کرد و اینکه سهمیه معلولان رعایت شده خیلی اطلاع ندارم اما در دولت یازدهم به سهمیه معلولان و ایثارگران توجه شده و بیش از سهمیه مصوب کمک کردیم و اکنون نیز قول می دهیم اگر بکارگیری نیرو در ادارات باشد سهمیه معلولان در اولویت باشند.پرویزی با اشاره به اینکه  اکنون امکان بکارگیری نیرو در ادارات وجود ندارد و نهایتاً از طریق آزمون استخدامی انجام می شود، ادامه داد: استخدام های گذشته همه مسئله دار بود اما در دولت یازدهم روش تغییر کرده و از طریق آزمون و اعلام آگهی عمومی نیروهای ادارات استخدام می شوند. وی افزود: اگر فرصت استخدامی فراهم شود از جامعه معلولان بکارگیری خواهد شد اما باید بهزیستی روش‌های دیگری را برای اشتغال معلولان مدنظر قرار دهد و امروز فارغ التحصیلان بیکار بسیاری در جامعه هستند که ظرفیت بکارگیری نیرو در سیستم اداری و دولت وجود ندارد.ساماندهی و تسهیل اشتغال معلولان یک وظیفه انسانی استمدیر کل بهزیستی خراسان جنوبی، هم می گوید: ساماندهی و تسهیل اشتغال معلولان، یک وظیفه انسانی است و این اداره کل در ارتباط با رسالت خود از هیچ تلاشی چشم پوشی نمی کند.علی عرب نژاد،  می افزاید: نظر به موانع و محدودیت های مختلفی که پیش روی معلولان با توجه به رویکردهای عمومی مبتنی بر ناتوان انگاری معلولان، وجود دارد، برنامه ها، تسهیلات و حمایت های گوناگون و متعددی برای این قشر از جامعه در نظر گرفته شده است.پیگیری اشتغال معلولان براساس وضع جسمی و ذهنی و روانی آنها انجام می شودوی بیان می کند: از بین جمعیت آماری 20  هزار و  640  نفری توانخواهان تحت حمایت بهزیستی استان؛ معلولان واجد شرایط اشتغال، نزدیک به 500 نفر برآورد می شوند  که با پیگیری های مددکاری با در نظر گرفتن وضع جسمی، ذهنی و روانی آنها در برنامه کاری روزانه واحدهای تابعه بهزیستی قرار دارد. وی بیان کرد: اشتغال معلولان به علت نبود باور برابرسازی فرصت‌ها و تمرکز بر نقص و ناهنجاری ظاهری آنها بوده و توانایی‌های علمی و عملی و تجربیات آنها نادیده گرفته می‌شود. مدیرکل بهزیستی استان خراسان جنوبی گفت: نبود خودباوری و عدم اتکاء به نفس کافی معلولان واجد شرایط اشتغال و خانواده‌های آنان، وجود روحیه راحت طلبی و عافیت‌جویی در میان برخی از معلولان از چالش‌های مهم اشتغال برای این قشر است.متاسفانه سازمانها سهمیه 3 درصد را نادید می گیرندوی یادآور می شود:  به عنوان مثال، در آزمون استخدامی سال جاری آموزش و پرورش، این موضوع اتفاق افتاده و در مراحل مصاحبه حضوری و بالینی در شورای پزشکی اداره کل آموزش و پرورش استان، کماکان بر اساس همان دیدگاه های سنتی و مبتنی بر ایده آل گرایی و با بیان این موضوع که دانش آموزان عصر حاضر، چنانچه آموزگار یا معلم، دارای نوعی نقص و اختلال ظاهری باشد، جلب توجه شده و تمرکز آنها بهم می خورد و در نظم معمول کلاس اختلال ایجاد می گردد و لذا ما افرادی را در پستهای آموزگار و دبیر؛ پذیرش می کنیم که از سلامت کامل اسکلتی عضلانی و بدنی برخوردار و حتی از نظر قد و وزن نیز در دامنه تعیین شده ای، قرار داشته باشند.  وی ابراز تاسف می کند:  از حدود 130 مورد استخدامی اداره کل آموزش و پرورش استان و بر اساس سهم 3 درصد استخدامی معلولان؛ 4-3  نفر مربوط به این سهمیه بوده که حتی یک نفر از  معلولان  نیز بکارگیری نشده است. به گفته وی همچنین فقدان خودباوری و اتکاء به نفس کافی معلولان واجد شرایط اشتغال و خانواده های آنان وجود روحیه های راحت طلبی و عافیت جویی در میان برخی از معلولان؛ توجه کم  دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی به  تربیت نیروی انسانی در بخش توانبخشی حرفه ای نیز از چالشهای مهم است.لازمه آگاه سازی  و اطلاع رسانی و تاکید بر توانمندی معلولانمدیرکل بهزیستی استان تاکید می کند: به منظور زدودن سایه های تیره گسترده شده بر موضوع اشتغال معلولان و تاکید بر توانمندیهای این افراد، سرلوحه بسیاری از کارها و فعالیتهای سازمان بهزیستی بوده که به اشکال مختلف پیگیری می شود. “عرب نژاد” با بیان اینکه  آن دسته از معلولانی که قادر به فعالیت در شرایط اشتغال  آزاد و رقابتی باشند، با ارائه تسهیلات کم بهره یا کمک های بلاعوض مورد مساعدت قرار می گیرند  ادامه می دهد: توانخواهانی هم که به علت شرایط و نوع معلولیت، نیازمند اشتغال حمایتی هستند؛ در قالب یکی از اشکال کارفرمائی، شرکتهای تعاونی و یا کارگاه های تولیدی حمایتی به کار گمارده می شوند. حق بیمه معلول به مدت 5 سال به کارفرما پرداخت می شودوی با تاکید بر اینکه  در صورت به کارگیری معلول؛ حق بیمه سهم کارفرما به مدت 5 سال به مدیر کارگاه پرداخت می گردد می افزاید: همچنین به منظور حمایت از صاحبان صنوف و کارفرمایانی که معلولان را به کار گیرند، کمک هزینه جبران کارائی نیز به آنها پرداخت می شود. این مقام مسئول ضمن نام بردن از  عمده تسهیلات و وام کم بهره در نظر گرفته شده از سوی بهزیستی خاطر نشان می کند  به آن دسته از توانخواهان که طرح و پروژه اشتغالزائی مناسبی را ارائه دهند، با درصد سود بسیار پایین تا سقف 150 تا 200 میلیون ریال تسهیلات پرداخت می گردد. به گفته عرب نژاد راه اندازی واحدهای شغلی حمایت شده معلولان با ارائه کمک بلاعوض، از مبالغ 10 تا 80 میلیون ریال به کارفرمایانی که معلولان واجد شرایط را بکارگیری نمایند؛ نیز از جمله دیگر  کارهای است که   به منظور ساماندهی اشتغال معلولان صورت گرفته است. سهمیه اشتغال 3 درصد به همه نهادها ابلاغ شده استوی  درباره  سهمیه استخدام 3 درصد معلولان خاطرنشان می کند: در قالب ارسال مکاتبات متعدد  طی سالهای اخیر، موضوع پایبندی بدنه اداری، دستگاهی، شرکتی و صنعتی استان به اعمال سهمیه 3 درصد استخدامی معلولان به استناد تبصره ذیل ماده 7 قانون جامع حمایت از حقوق معلولان؛ گوشزد شده  و بر آن تاکید شده است. وی یادآور می شود: به نظر می رسد یکی از دلایل پایبندی ناقص ادارات، دستگاهها، شرکتهای دولتی و نهادهای مختلف به اجرای کامل مصوبه مذکور؛ اصلاح ناقص بخشنامه ها و دستورالعملهای استخدامی است؛ بگونه ای که کماکان برخورداری از سلامت کامل جسمی و روانی به عنوان شرایط استخدام مورد تاکید بوده و محور توجه قرار می گیرد. معلولان بین 15 تا 45 سال برای حمایت در حوزه اشتغال به بهزیستی مراجعه کنندمدیرکل بهزیستی استان با یادآوری اینکه تمامی توانخواهان مقطع سنی 15 تا 45 سال فاقد و جویای شغل می توانند با مراجعه به ادارات بهزیستی محل سکونت و یا مراکز و واحدهای مددکاری خود و یا حتی از طریق تماس تلفنی نیاز خود با اشتغال را مطرح نمایند تاکید می کند:  همکاران واحدهای مددکاری درقالب فرآیند آماده سازی شغلی که بطور میانگین بین سه تا 4 ماه طول می کشد توانخواه واجد شرایط کار و آماده به کار و معرفی به واحد اشتغال بهزیستی به منظور رایزنی و پیگیری و بکارگماری می باشد.