آنکس که عاجز از خلق لحظه هاست معلول است

 اعتیاد ، بیکاری  و فقر دلایل خشونت خانگی در استان

خشونت خانگی از معضلات اجتماعی است که بیشتر شامل زنان و کودکان و افراد معلول و بیمار می شود. خشونت مسئله ای خصوصی نیست و زمانی که پدر و مادری خشونت در خانه دارند،  اثرات سوء آن مدت ها در خانواده باقی می ماند.
پرخاشگری، بیکاری، فقر اقتصادی، کمرنگ بودن فرهنگ عذرخواهی و صبر و شکاف های بین نسلی از بین رفتن اعتماد به نفس دلایل بروز خشونت اجتماعی است.
به گفته کارشناسان خشونت باعث اضطراب و برخورد و حتی خودکشی می شود. قانون در بسیاری از موارد، تفاوتی بین زن و مرد قائل نشده و اگر مردی به همسرش سیلی بزند همان قدر باید در برابر قانون پاسخگو باشد که وقتی به مرد دیگری سیلی می زند اما ملاحظات درون خانوادگی موجب می شود زن، چنین مطالبه ای از قانون در برابر شوهرش نداشته باشد. اهمیت آگاهی و آموزش خشونت خانگی بسیار مهم است که شاید کمتر به آن پرداخته شده است .در این باره با چند کارشناس این حوزه به گفتگو نشستیم:
خشونت از ابتدای پیدایش انسان وجود داشته و پدیده جدیدی نیست
محمد علی طالبی؛ عضو هیئت مدیره مراکز مشاوره استان و استاد دانشگاه بیان می کند: انسان شناسان در بدن اجساد مومیایی  شده که 30 هزار سال قدمت  دارند،  انواع بریدگی و شکستگی ها را مشاهده کرده اند که نشانگر این است که خشونت از قدیم بوده است و پدیده جدیدی نیست.
وی یادآور می شود: حتی در داستان هایی که برای بچه ها مطرح می شده، خشونت نمود داشته است. به عنوان مثال در داستان اصلی سیندرلا نامادری اش انگشت های دخترش را قطع می کند تا کفش اندازه آنها شود! و سیندرلا هم بعد رسیدن به قدرت آنها را به شدت شکنجه می کند! وی با اشاره به اینکه خشونت تنها کتک کاری و ضرب و شتم نیست
می افزاید: گاهی شاهد خشونت روانی با کلام و زبان هستیم که متاسفانه کمتر دیده شده و به آن پرداخته می شود. وی ابراز تاسف می کند: برخی خشونت ها به دلیل این باور غلط که این چیزها از قدیم بوده و باید تحمل کرد در خانواده ها  پایدار می ماند تا جایی که ضارب به این باور برسد که مضروب ادب شده است!

خشونت خانگی خصوصی نیست و باید علنی شود تا ادامه پیدا نکند

وی با انتقاد از اینکه برخی خشونت خانگی را  خصوصی می دانند می افزاید: در واقع باید علنی شود تا این باور غلط در خانواده رسوخ نکند و فرزندان در آینده فکر کنند که نقش جنسیتی اش همین است و این خشونت تداوم پیدا کند. استاد روانشناسی تاکید می کند: آموزش  و آگاه سازی خیلی اهمیت پیدا دارد و باید در جامعه آموزش داده شود.
وی ادامه می دهد: متاسفانه  گاهی خشونت را با خشونت پاسخ می دهیم و آزار کلامی و روحی را نمک زندگی می دانیم.
وی عنوان می کند: پدیده خشونت خانگی عموماً امری پنهان است و معمولا” توسط شوهر، پدر، برادر یا سایر اقوام و نزدیکان ذکور، علیه اعضای خانواده در محیط خانواده به وقوع می پیوندد.
وی ابراز تاسف می کند: در بسیاری از جوامع زنان، به دلایلی از جمله شرم، آبرو و ترس از مجازات سخت از بیان  آن خودداری کرده و سکوت اختیار می نمایند. در واقع تعداد کمی از زنان حاضرند درباره رفتار خشونت آمیزی که در مورد آنها چه در عرصه خانواده و چه در اجتماع انجام شده  است، سخنی بگویند. طالبی با اشاره به اینکه رسالت رسانه ها آگاه سازی است، خاطر نشان می کند: باید شهروندان از حقوق حداقلی خود آگاه باشند و فردی که مورد خشونت قرار گرفته، بداند که اورژانس اجتماعی و قانون از او حمایت می کند. وی همچنین تاکید می کند: لازم است همه مردم آگاه و آموزش ببیند و نسبت به خشونت اطرافیان بی خیال نباشند چرا که خیلی جاها به دلیل مشکلات فرهنگی نیروی انتظامی نمی تواند ورود پیدا کند.

عوامل جایگزین موثر به جای خشم به فرد آموزش داده شود

نغمه عطایی؛  دکترای روانشناسی و مشاور معاونت اجتماعی فرماندهی نیروی انتظامی مرکز آرامش ناجا هم عنوان می کند: خشونت اولیه بشر برای بقا و قلمرو بود  اما همان طور که دنیا پیش رفت اجتماع،  گاهی مذهب  و اکنون سیاست هم تولید خشونت کرد.
وی ادامه می دهد: دسته بندی خشونت شامل خانوادگی، کودک، اجتماعی، خشونت جنسی و جسمی است و اکنون نمونه های جدید از خشونت نیز پدیدار شده است.
عطایی با اشاره به اینکه با وجود پیشرفت اجتماع و تکنولوژی خشونت هنوز در خانواده و جامعه وجود دارد، می افزاید: باید دید که چه عاملی آن را افزایش و کاهش می دهد.
وی با اشاره به اینکه روانشناسان خشونت را ناشی از عدم کنترل خشم دانسته که تعادل فرد را بهم می زند، ادامه می دهد: آموزش برای حفظ تعادل و کنترل خشم خیلی می تواند موثر باشد و اینکه به فرد، عوامل جایگزین خشم آموزش داده شود.
صفحات روزنامه، جراید و رادیو و تلوزیون منعکس کننده صور گوناگون پرخاشگری هستند
طلعت محدث؛ رئیس اداره مشاوره و مددکاری مرکز مشاوره معاونت اجتماعی فرماندهی نیروی انتظامی با اشاره به اینکه  یکی از مهمترین مسایل در حوزه سلامت اجتماعی که با سلامت روان افراد در ارتباط است خشونت می باشد، می افزاید: صفحات حوادث و روزنامه ها و جراید و اینترنت و اخبار رادیو و تلوزیون منعکس کننده صور مختلف پرخاشگری و خشونت هستند. وی یادآور می شود: در موضوع خشونت خانگی معمولا زنان و کودکان به عنوان قربانیان اصلی محسوب می شوند و بنا بر آمار جهانی حدود ۹۰ درصد از قربانیان زنان و ۱۰ درصد مردان هستند. وی خاطر نشان می کند: میان فقر و خشونت اجتماعی ارتباط تنگاتنگی وجود دارد که ساختار و اوضاع نابسامان خانواده  را تشدید می کند.

سکوت آسیب دیدگان باعث تشدید خشونت می شود

وی با اشاره به اینکه وقتی پدر و مادری فرزندش را کتک می زند اثرات سو، این رفتار تا سالها باقی می ماند  تاکید می کند: سکوت آسیب دیدگان باعث تشدید خشونت می شود.
به گفته وی به عنوان مثال خانمی که مورد ضرب و شتم قرار بگیرد و سکوت کند همسر یاد می گیرد که باز هم  از این حربه استفاده کند. محدث، فشارهای روحی روانی،  بیکاری، فقر اقتصادی، کمرنگ بودن فرهنگ عذر خواهی،  فاصله گرفتن از ارزش های دینی مانند گذشت و بخشش و صبر از جمله دلایل بروز خشونت های اجتماعی می داند و می افزاید: همچنین نمایش فیلم های خشونت آمیز در تلویزیون،  شکاف طبقاتی و بین نسلی،  سبک های فرزند پروری نامناسب، احساس بی عدالتی، احساسی شکست ناکامی موجب تشدید آسیب های اجتماعی و مدیریت  کم هیجان های رفتاری می شود.
وی تاکید می کند: از جمله مشکلات روانی ناشی از خشونت می توان به اضطراب و افسردگی اختلالات روانی و خودکشی اشاره کرد .

بررسی  1209 پرونده آسیب اجتماعی  سال گذشته  در  مرکز مشاوره آرامش ناجا

رئیس اداره مشاوره اجتماعی ناجا با اشاره به اینکه به استناد اطلس برآورد آسیب های اجتماعی مرکز مشاوره آرامش فرماندهی انتظامی استان در سال گذشته از 1209 پرونده آسیب های اجتماعی مراجعه کننده به مرکز مشاوره تعداد 570 نفر مشکل اختلاف خانوادگی داشته اند، خاطر نشان می کند: ۴۷ در صد آن مربوط به بد رفتاری جسمی و عاطفی بوده است. وی یادآور می شود: همچنین از تعداد ۲۷۰۵ نفر مراجعه کننده به دوایر مشاوره و مددکاری اجتماعی کلانتری ها ۱۴۷۴ نفر مشکل خانوادگی داشته اند که ۶۵ درصد آنان وجود خشونت های کلامی و فیزیکی علت اصلی مراجعه این افراد به مشاوره بوده است. وی تاکید می کند: مراکز مشاوره نیروی انتظامی فیلترهای اجتماعی هستند و کار اصلی این فیلترها جلوگیری از ریشه ای و عفونی شدن اختلافات در بین خانوادها و اجتماع است. هدف ناجا از وجود چنین مرکزی درکشور پیشگیری از مشکلات و اختلافاتی بود که بر جامعه و فرد آسیب می رساند.
سال گذشته 83 درصد پرونده ها نتیجه مثبت داشته است
وی ادامه می دهد: بسیاری از پرونده  ها که به این اداره ارجاع  شده با انجام چندین جلسه مشاوره به مصالحه انجامید و خوشبختانه در سال گذشته 83 درصد پرونده ها نتیجه مثبت داشته است. وی ضمن اشاره به اینکه مرکز مشاوره آرامش ناجا در همه زمینه ها از جمله تحصیلی، خانوادگی، روان سنجی به افراد مشاوره می دهد، خاطر نشان می کند: برگزاری جلسات مشاوره فعال در مدارس و مساجد، مداخله در بحران های فردی و اجتماعی و برگزاری جلسات مشاوره گروهی ، مهارت های زندگی و پیش از ازدواج ، تهیه فصلنامه های پیام مشاور و  تهیه بروشورهای آموزشی از دیگر کارهای این مرکز می باشد.
محدث با اشاره به اینکه 9 دایره مددکاری اجتماعی در کلانتری های استان فعال می باشد، ادامه می دهد: علاقه مندان به فعالیت های این مرکز می توانند در کانال مشاوره ناجا در پیام رسان سروش به آدرس moshavereh-madadkari@  عضو شوند.
کلمه خانواده یعنی محیط امن و قرار گرفتن آن در کنار کلمه خشونت بار منفی زیادی دارد
معظمه حسن پور؛ کارشناس مسئول مرکز اورژانس اجتماعی اداره بهزستی استان هم  عنوان می کند: کلمه خانواده یعنی یک محیط امن و احساس امنیت داشتن و قرار گرفتن آن در کنار کلمه خشونت بار منفی زیادی را به دنبال دارد چرا که محیط خانواده نباید محیط خشونت باشد.  
وی با اشاره به اینکه آسیب های اجتماعی مسایل مختلفی
 دربردارد، می افزاید: خشونتی که در خانه انجام می شود منحصر به خانواده نیست و همه افراد را دربرمی گیرد و این موضوع افراد مسئول و روانشناسان را حساس کرده است.
 وی یادآور می شود: خط اورژانس اجتماعی بهزیستی از سال 78 در کشور راه اندازی شد که در ابتدا برای کاهش آسیب های اجتماعی و کودک آزاری بود.

همسر آزاری و کودک آزاری از مصادیق بارز خشونت خانگی است

وی تاکید می کند:  همسر آزاری و کودک آزاری از مصادیق بارز خشونت خانگی است که بزهکاری و اعتیاد و حتی خودکشی پیامد آن است. حسن پور با بیان اینکه اهمیت و حساسیت این موضوع باعث شد تمام کارشناسان هدفمند روی آن کار کنند و از سال گذشته در استان خط اورژانس اجتماعی 123 شبانه روزی فعال شد. ادامه می دهد: در ابتدا همکاران روانشناس و مددکار مداخلات روانی و اجتماعی به بحران دارند و اگر این مشاوره ها ختم به خیر نشد و شخص در معرض خطر بود مداخله حضوری توسط تیم سیار انجام می شود. وی یادآور می شود: همچنین خط 1480 هم برای مشاوره تلفنی برای کسانی که نیاز به حضور مشاور ندارند با هزینه اندک در خدمت همشهریان و هم استانی ها است.
هدف اصلی بهزیستی بازگشت فرد خشونت  دیده  به آغوش خانواده است
وی با اشاره به اینکه هدف اصلی مرکز مشاوره بهزیستی این است که فرد خشونت دیده به خانواده برگردد، تاکید می کند: همکاران تا جایی که امکان داشته باشد، سعی می کنند از پرونده سازی  جلوگیری شود چرا که تشکیل پرونده، معضل را بزرگتر می کند و در نهایت  حریم شکسته می شود.
وی ادامه می دهد: در سال گذشته 5 هزار و 389 تماس با خطوط 123 استان  برقرار شده که  اولویت  آن خشونت خانگی و  بعد آن کودک آزاری و همسر آزاری بوده است
حسن پور با بیان اینکه بهزیستی در ابتدا آگاه سازی عمومی را دارد، تصریح می کند: همچین کمپین فرهنگسازی در استان و میادین مدارس و جامعه هدف در معرض خطر در برنامه کاری این نهاد است. وی اضافه می کند: پایگاه اورژانس اجتماعی در مناطق حادثه خیز که به خدمات بیشتری نیاز دارند، مستقر است. وی همچنین می گوید: مردم با تماس با خط تلفنی 123 مشکلات مختلفی را مطرح می‌کنند که همکاران ما با توجه به نوع موضوع و شدت آن به اشکال مختلف در موضوع وارد می‌شوند.
حسن پور ادامه می دهد: مراکز مداخله در بحران سه سطح دارند این مراکز در استان‌های بزرگ و برخی شهرستان‌ها به صورت شبانه‌روزی و در شهرستان‌های کوچک به صورت روزانه آماده ارائه خدمات به مراجعه‌کنندگان هستند.

خانه امن مرکزی امن برای زنان خشونت دیده

طاهره فیروزی مقدم؛ مسئول مرکز مداخله در بحران بهزیستی درباره خشونت خانگی می گوید: زنانی که مورد خشونت قرار گرفته اند به خانه امن معرفی شده و پذیرش  اولیه می شوند سپس توسط مددکار حقوقی و روانشناسان خدمات به آنها داده می شود. وی با بیان اینکه در مرحله اول با فرد خشونت گر تماس می گیریم تا با مشاوره و گفتگو مساله را حل کنیم، یادآور می شود: هدف اصلی بهزیستی این است که  فرد مورد آزار  قرار گرفته به خانواده برگردد و مشکلات به خوبی حل و فصل شود.

حضور در خانه امن 20 روز است که قابل تمدید هم هست

وی ادامه می دهد: حضور در خانه امن  20 روز است و 20 روز دیگر هم قابل تمدید است، حتی برای آرامش زن مورد خشونت قرار گرفته فرزند او هم در این مرکز پذیرفته می شود. وی در خصوص فعالیت‌های اورژانس اجتماعی، اظهار می کند: فعالیت‌های ما در چهار شکل مرکز مداخله در بحران فردی، اجتماعی خانوادگی با مراکز مستقر ثابت، خط تلفن 123، خودروهای سیار و پایگاه خدمات اجتماعی انجام می‌شود.
وی مهمترین دلایل خشونت خانگی را در خراسان جنوبی ناشی از اعتیاد، بیکاری و فقر می داند و می افزاید: در بروز خشونت خانگی شرایط فرهنگی شهر ما خیلی تاثیر دارد.
به عنوان مثال به خانم می گویند با چادر سفید میری با کفن سفید برمی گردی! (که با این باور فرد خشونت را می پذیرد)